|
House
is een stroming in de popmuziek
die vanaf het einde van de jaren 1980 het dominante genre
in de elektronische
dansmuziek werd. House is snel (vanaf 120 beats
per minute) en wordt gedomineerd door elektronische instrumenten.
House
is eind jaren 1970 ontstaan. De eerste house klinkt niet echt
als de latere house. Het wordt dan ook wel proto-house genoemd.
Rond 1983 ontstaat langzaam de vorm waarin house bekend werd
in onder andere de Warehouse in Chicago (waar house-muziek
ook zijn naam aan dankt), waar onder andere Frankie Knuckles
draaide, en in de Paradise Garage (waar de term garage vandaan
komt) in New York, waar Larry Levan zijn draaikunsten vertoonde.
In de zomer van 1987 slaat tijdens de Summer of Love house-muziek,
waaronder ook de techno uit Detroit over naar Europa. Eerst
van Ibiza naar Engeland, daarna volgt de rest van Europa snel,
ook mede dankzij MTV's Party Zone, een dan net gestart dance
programma op MTV Europe.
Vanaf
die tijd staat in Nederland de term house voor alle stijlen
elektronische dansmuziek, maar al snel maakt men onderscheid
tussen diverse sub-stijlen. House en/of techno is al snel
een eindeloze reeks van mengvormen (cross-overs) tussen vele
soorten elektronische dansmuziek onderling en andere muziekstijlen,
waardoor weer nieuwe stijlen ontstaan die steeeds minder gingen
lijken op de oorspronkelijke house of techno. House uit Chicago
en de garage uit New York zijn de voorlopers van onder meer
de clubhouse
en de deep
house. Hiphouse
wordt gezien als voorloper van de
muziekstroming eurodance.
Dit is een commerciëler klinkende stroming, waarbij vaak rappers
en zangeressen een eenvoudig refreintje rappen of zingen.
Techno is bijvoorbeeld de voorloper van een stijl als "Minimal",
inmiddels al weer over zijn hoogtepunt heen in 2009. Een recente
ontwikkeling is "Rock 'n' Rave", een stijl waarin allerlei
soorten energieke elektronische dansmuziek (techno, rave,
electro, minimal, italo) worden gecombineerd met top 40- en
rockmuziek, in fragmenten (samples) of via remixen. In 1993
kwam er in Nederland een splitsing tussen rustigere en hardere
house: mellow en hardcore. Vanaf dat moment is men house steeds
minder gaan gebruiken als parapluterm voor alle soorten elektronische
dansmuziek. De meest gangbare parapluterm is nu dance,
terwijl de term house nu staat voor een specifieke stroming
die het meeste lijkt op de originele Chicago-house. In deze
dance variant ligt de nadruk wat minder op de elektronische
instrumenten, maar meer op de groove
en de vocalen. Bekende house artiesten van de 21e eeuw zijn
Bob Sinclar, Roger
Sanchez, Armand
van Helden, en Roog. Ook Fedde Le Grand schaart men soms
onder de categorie house, maar zijn producties bevatten ook
sterke electro kenmerken. "House", of "dance", is nu bijna
net zo'n breed begrip geworden als "rock". House muziek wordt
gemaakt op elektronische apparaten, meestal een Personal computer,
al dan niet gecombineerd met een synthesizer, keyboard, drumcomputer
of sampler. De maker van een house-song noemt zich de producer
en de persoon die de song afspeelt noemt men de diskjockey.
Op houseparty's
worden urenlang houseplaten live achter elkaar gemixt.
Een
diskjockey (van het Amerikaans-Engelse disc jockey) is van
oorsprong de persoon die de platen op de draaitafel of platendraaier
legt. Tegenwoordig wordt echter de afkorting dj (meestal DJ
in namen) of deejay (met Engelse uitspraak) meer gebruikt.
Een vrouwelijke diskjockey wordt wel aangeduid met de Engelse
term DJane. DJ Er zijn diskjockeys op de radio en in discotheken.
Sommigen organiseren hun eigen shows waarmee ze zelfstandig
optreden.
Een
dj die in discotheken draait, beschikt meestal over twee platenspelers
of cd-spelers met een mengpaneel. Met het mengpaneel kan hij
de volumes en tonen van de liedjes per kanaal aanpassen. Meestal
zit er ook een snelheidsregeling (Pitch) op beide media. Hiermee
kan de dj twee nummers op hetzelfde tempo zetten zodat hij
ze mooi in elkaar kan laten overlopen. Sommige bekende dj's
maken zelf hun eigen liedjes of maken een remix van een al
ouder of bestaand liedje (cover). Het beroep DJ blijft voor
de meeste mensen een hobby, maar voor sommige is er goed geld
mee te verdienen afhankelijk van technische vaardigheden en
naamsbekendheid.
Een
dj in een radiostudio praat veelal de platen aan elkaar ("praatje,
plaatje") en is dus eigenlijk een presentator. Hiermee geeft
hij of zij een radioprogramma een karakter. Doorgaans kondigt
de dj een plaat (muziekstuk of nummer van een plaat, cd of
computer) aan alvorens deze wordt gedraaid. Het aankondigen
behelst het verstrekken van informatie betreffende de te draaien
plaat. Elke diskjockey heeft zijn eigen stijl van presenteren
en probeert de luisteraar te behagen. Ook komt het voor dat
er (actuele) onderwerpen worden aangesneden alvorens er weer
een plaat
wordt gedraaid.
Dit duurt overigens zelden langer dan enkele minuten. Na het afspelen van de plaat
wordt deze eventueel afgekondigd en begint de cyclus opnieuw. Meestal probeert
de radio-dj zijn aankondiging of praatje precies af te ronden op het einde van
het intro van de plaat. Er zijn ook radioprogramma's die non-stop muziek uitzenden.
Hier is de taak van de dj om de platen achter elkaar te draaien zonder stiltes
tussen de platen of aan elkaar te mixen of in elkaar over te laten lopen. Het
aan elkaar mixen wordt vooral gedaan bij het dancegenre waarbij de ritmepatronen
van de te mixen platen worden gesynchroniseerd. Hierbij kan de gehele plaat of
een deel ervan gebruikt worden.
Bij andere genres dan dance wordt het non-stop draaien van platen en samenstellen
van afspeellijsten vaak overgelaten aan een computer die goedkoper is dan een
fysieke dj. In de jaren van de zeezenders (1960-'74) moest de diskjockey het gewicht
van de naald verhogen bij ruwe zee. Het gewicht tussen 1 Belgische frank en 1
Nederlandse gulden, welke in de Mi Amigo-livestudio werden gebruikt op de MV Mi
Amigo, was verschillend. Bij zware storm was het zelfs onmogelijk om platen te
draaien en moest men noodgedwongen Compact cassettes (ook wel "stormbanden" genoemd)
draaien en die werden ook weleens gebruikt als b.v. een bevoorrading van studiobanden
niet kon worden afgeleverd op het zendschip door de storm of een inbeslagname,
zoals bij Radio Mi Amigo. Bij
Veronica noemde men dit een "paniektape". Soms kon de tender het zendschip niet
bevoorraden met banden, maar kon er wel live uitgezonden worden, mits de zee niet
te wild was om wel platen te draaien. Op het zendschip Norderney van zeezender
Radio Veronica was de boordstudio zo gemaakt dat er een balanssysteem was ingebouwd
om de pick-ups aan boord zo stabiel mogelijk trachten te houden. Op de Mebo 2
van Radio Noordzee had men een swing meter, zeg maar een grote, lange stok met
aan de onderkant een schaal met het nulpunt in het midden, waardoor die kon aangeven
wanneer de zee te wild was om platen te draaien. Bij Laser 558 had men aan boord
alleen spotmasters met daarop de muziek die werd uitgezonden, waardoor men geen
last van storm ondervond.
In de loop van de tijd heeft de functie van radio-dj zich veranderd, zodat deze
meer radiopresentator of radiocabaretier genoemd kan worden: * De redactie kiest
de muziek uit (bij zenders die met playlists werken). * De muziekkeuze wordt bepaald
door de zender en de grootste doelgroep. * Er wordt op veel zenders meer gesproken
en gelachen dan muziek gedraaid. Een van de laatste oorspronkelijke dj's op de
Nederlandse Radio is Ferry Maat. Ten tijde van Ferry Maat's Soulshow (rond 1980)
koos hij zijn eigen platen, draaide hij het liefst zoveel mogelijk muziek en vertelde
hij alleen de noodzakelijke informatie op de oude praatje-plaatjemanier |
