Een
webdesigner is iemand die de vormgeving van websites
ontwerpt. Veel[bron?] websites halen hun inhoud uit
databases, de code om de inhoud hiervan op de juiste
manier uit de database te halen wordt gemaakt door
een webprogrammeur. Het ontwerpen van de database
en basis opzet gebeurd door een web-software-architect.
Het is belangrijk om te beseffende dat vormgeving
en functionaliteit door verschillende vakgebieden
wordt ingevuld. Hoewel bijna iedereen een website
kan maken, wordt de betekenis van het woord webdesigner
toch meest in de beroeps-betekenis gezien. Net als
bij vrijwel alle andere beroepen, kunnen de beoefenaren
zowel mannelijk als vrouwelijk zijn.
Gezien het toegenomen belang van internet in de commercie,
wordt het maken en onderhouden van een website steeds
vaker uitbesteed aan een bureau met professionele
webdesigners, die bij het creatieve proces een afweging
dient te maken tussen de wensen van de klant en de
technologische mogelijkheden. Tevens moet hij daarbij
de huisstijl van het betreffende bedrijf integreren,
rekening houden met leespatronen, marketingmodellen,
verwachte heatmaps, uitbreidingsmogelijkheden etc.
etc. Een webdesigner kan als freelancer werken maar
ook als personeelslid van een internetbureau of bedrijf
gespecialiseerd in webdesign. Waar een tiental jaren
geleden iemand die handig was met een computer, die
verstand had van programmeertalen en specifieke programma's,
websites kon maken voor zijn beroep, zijn er anno
2009 meerdere mogelijkheden om praktijkgerichte opleidingen
te volgen die leiden naar het diploma
Webdesigner,
zowel van algemene instanties als van onderwijsinstanties
als van de softwaremakers zelf. Tevens zijn er diverse
hulpmiddelen beschikbaar gekomen, zowel voor professionele
webdesigners als voor de hobbyisten, zoals zogenaamde
templates ofwel kant-en-klare websites waar alleen
de tekst en techniek nog ingevuld hoeft te worden.
Doordat de technologische ontwikkelingen steeds verder
gaan, worden de eisen die aan een webdesigner worden
gesteld ook steeds hoger : met alleen kennis van een
HTML-editor en een grafisch programma komt men er
niet meer, de klant vraagt om interactieve websites
met gebruikmaking van Cascading Style Sheets, een
database als back-end, soms Flash voor presentatie
doeleinden. Vaak ziet men dan ook een in een specifiek
onderdeel van een website gespecialiseerde webdesigner
als onderdeel van een team. [bewerken] Zie ookWebdesign
is het maken en vormgeven van alle websites in het
internet. Webdesign vertoont gelijkenissen met het
grafisch ontwerpen van traditioneel drukwerk, maar
er zijn opvallende verschillen. Zo kunnen video en
audio deel uitmaken van webdesign en verloopt de interactie
met de bezoekers anders. Vanwege de technische aspecten
is een webdesigner naast vormgever veelal ook programmeur
Structuur
Een voorbeeld van webdesign: een pagina uit Wikipedia
In tegenstelling tot de traditionele structuur van
boeken, met een inhoudsopgave, verschillende indexen,
een hoofdstukindeling en dergelijke, worden websites
over het algemeen minder lineair vormgegeven. Daarbij
wordt gebruik gemaakt van diverse menu's, zoekfuncties
en soms ook loginfuncties om delen van de inhoud af
te schermen van het grote publiek. Een manier om oriëntatiemogelijkheden
in een website te bieden is de zogenaamde broodkruimelnavigatie,
waarbij het door de gebruiker gekozen pad in de boomstructuur
van de website op elke pagina is aangegeven. [bewerken]
Opmaak De inhoudelijke samenhang van de boodschap
van een website, wordt met computercommando's in de
tekst aangegeven. Doorgaans worden hiervoor HTML-codes
opgeven. Daarnaast kan gebruikgemaakt worden van een
stylesheet. Daarin worden aanwijzingen vastgelegd
over de gewenste weergaven van bepaalde html-elementen
zoals lettertypes, kleuren en achtergrondafbeeldingen
en ook de positionering van en spatiëring tussen elementen
op de site. Door meerdere webpagina's aan eenzelfde
stylesheet te koppelen, is het eenvoudiger om de hele
site in een uniforme opmaak te presenteren. De uiteindelijke
weergave is echter voor de designer niet volledig
in de hand te houden, omdat verschillende lezer verschillende
apparaten zullen gebruiken om zijn websites te raadplegen.
Weergave
Websites zien er niet op iedere computer en in iedere
browser identiek uit. HTML wordt door elke computer/browser
afzonderlijk geïnterpreteerd en weergegeven. Een webdesigner
dient voor reguliere websites rekening te houden met
deze pluriforme weergave. * De resolutie is de grootte
van het scherm, gemeten in pixels. De resolutie kan
per gebruiker variëren. Een grote resolutie biedt
vooral meer ruimte in de breedte, de lengte is over
het algemeen minder van belang omdat dat wordt opgevangen
door scrollen. Een ontwerp dat niet uitgaat van vaste
beeldschermafmetingen noemt men wel liquid design,
de inhoud "vloeit" hier als het ware in de beschikbare
ruimte. * De kleurendiepte geeft aan hoeveel kleuren
het scherm kan weergeven. In het verleden was 256
kleuren gangbaar en moest daar rekening mee worden
gehouden. In die tijd zijn de webkleuren ontstaan.
Tegenwoordig zijn hoge kleurendiepten echter normaal.
* De kleurweergave kan verschillen per scherm. Op
sommige computers is een programma geïnstalleerd dat
gammacorrectie uitvoert, waardoor kleuren worden aangepast.
Het maakt ook verschil of er een CRT- of TFT-beeldscherm
wordt gebruikt. * De soort webbrowser is ook van belang.
Browsers hebben ieder een eigen interpretatie van
de code van een webpagina. Door het W3C zijn standaarden
ontwikkeld over hoe de code moet worden geïnterpreteerd.
De browsers houden zich daar nog niet altijd volledig
aan, vooral Internet Explorer is voor ontwikkelaars
vaak een zorgenkind. Afgezien van zulke technische
weergave elementen, verwachten ook (kleuren)blinde,
slechtziende of dove gebruikers dat een website ook
voor hen raadpleegbaar is.
Werkwijze
De bouw van een website gaat in verschillende stappen.
Elke stap kan worden uitgevoerd door een andere, op
het betreffende gebied gespecialiseerde persoon. Vaak[bron?]
wordt er bij het maken van een nieuwe website eerst
een grafische opzet van de gehele webpagina gemaakt
in de vorm van een enkel JPEG-bestand. Dit bestand
gaat vergezeld van een aantal afzonderlijke plaatjes
die gebruikt gaan worden als losse grafische elementen.
De tekstuele inhoud krijgt wel een plaats, maar het
opstellen van de teksten is een ander proces. De grafische
opzet wordt vervolgens omgezet in HTML, waarin de
bijgeleverde grafische elementen worden gebruikt.
Ook op dit moment is de tekstuele inhoud nog bijzaak.
Als tekst wordt vaak het Lorem ipsum gebruikt. Op
dit moment kan worden getest hoe de code eruitziet
in verschillende omstandigheden. Ten slotte wordt
de interactiviteit toegevoegd en worden de uiteindelijke
teksten in de verschillende pagina's van de website
geplaatst. Het is mogelijk dat het om een dynamische
website gaat, waar de inhoud met behulp van een CMS
aangepast kan worden. De codering van dit server-sidegedeelte
valt echter niet onder webdesign. [bewerken] Toegankelijkheid
Met de opkomst van smartphones, PDA's en andere (persoonlijke)
apparaten die toegang hebben tot het internet, veranderen
ook de eisen die gesteld worden aan een website. Het
lijkt niet eenvoudig om bij het ontwerp en de bouw
zicht te houden op de uiteenlopende vormen van gebruik
die inmiddels mogelijk zijn. Met behulp van de webstandaarden
die onder meer door het W3C zijn ontwikkeld, kan er
toch voor worden gezorgd dat een site onder al die
gebruikersomstandigheden bruikbaar is. Zo is HTML
bedoeld om de inhoud van een webpagina van structuur
te voorzien, CSS om de (grafische) stijl vast te leggen
en de combinatie ECMAScript/DOM om interactiviteit
aan een pagina toe te voegen. Een voordeel is dat
al die componenten los van elkaar kunnen worden ontwikkeld
en beheerd. Sterker nog: als zaken als inhoud, stijl
en/of scripting worden gemengd, zal dat onmiddellijk
een negatieve invloed hebben op de bruikbaarheid van
een webpagina voor andere toepassingen dan een pc-met-beeldscherm-en-Internet-Explorer.
Omdat het gebruik van andere browsers, besturingssystemen
en webapparaten gestaag toeneemt, wordt het voor webdesigners
steeds belangrijker om rekening te houden met dergelijke
vormen van gebruik.
Webdesign
is het maken en vormgeven van alle websites
in het internet.
Webdesign vertoont gelijkenissen met het grafisch
ontwerpen van traditioneel drukwerk,
maar er zijn opvallende verschillen. Zo kunnen video
en audio
deel uitmaken van webdesign en verloopt de interactie
met de bezoekers anders. Vanwege de technische aspecten
is een webdesigner naast vormgever
veelal ook programmeur.
Technische
aspecten van Webdesign Structuur
Een voorbeeld van webdesign: een pagina uit Wikipedia
In tegenstelling tot de traditionele structuur van
boeken, met een inhoudsopgave, verschillende indexen,
een hoofdstukindeling en dergelijke, worden websites
over het algemeen minder lineair vormgegeven. Daarbij
wordt gebruik gemaakt van diverse menu's, zoekfuncties
en soms ook loginfuncties
om delen van de inhoud af te schermen van het grote
publiek. Een manier om oriëntatiemogelijkheden in
een website te bieden is de zogenaamde broodkruimelnavigatie,
waarbij het door de gebruiker gekozen pad in de boomstructuur
van de website op elke pagina is aangegeven.
Opmaak
De inhoudelijke samenhang van de boodschap van een
website, wordt met computercommando's in de tekst
aangegeven. Doorgaans worden hiervoor HTML-codes
opgeven. Daarnaast kan gebruikgemaakt worden van een
stylesheet. Daarin worden aanwijzingen vastgelegd
over de gewenste weergaven van bepaalde html-elementen
zoals lettertypes, kleuren en achtergrondafbeeldingen
en ook de positionering van en spatiëring tussen elementen
op de site. Door meerdere webpagina's aan eenzelfde
stylesheet
te koppelen, is het eenvoudiger om de hele site in
een uniforme opmaak te presenteren. De uiteindelijke
weergave is echter voor de designer niet volledig
in de hand te houden, omdat verschillende lezer verschillende
apparaten zullen gebruiken om zijn websites te raadplegen.
Dynamische
en interactieve webpagina's Naast statische opmaakelementen
kunnen er ook dynamische elementen worden toegevoegd
zoals mouseovers,
webvideo's en dergelijke, maar ook afzonderlijke interactieve
onderdelen, bijvoorbeeld een landkaart waarvan elk
onderdeel afzonderlijk aanklikbaar is. Voor het toevoegen
van dynamische en interactieve elementen bestaan allerlei
technieken: Javascript,
Dynamic HTML, Adobe
Flash. Deze sites leveren vaak echter problemen
op voor mensen met tekstbrowsers als Lynx en voor
bijvoorbeeld blinden die surfen met een spraakbrowser
of brailleleesregel, omdat er geen alternatieve inhoud
wordt aangeboden.
Weergave
Websites zien er niet op iedere computer en in iedere
browser identiek uit. HTML
wordt door elke computer/browser afzonderlijk geïnterpreteerd
en weergegeven. Een webdesigner dient voor reguliere
websites rekening te houden met deze pluriforme weergave.
* De resolutie is de grootte van het scherm, gemeten
in pixels. De resolutie kan per gebruiker variëren.
Een grote resolutie biedt vooral meer ruimte in de
breedte, de lengte is over het algemeen minder van
belang omdat dat wordt opgevangen door scrollen. Een
ontwerp dat niet uitgaat van vaste beeldschermafmetingen
noemt men wel liquid design, de inhoud "vloeit" hier
als het ware in de beschikbare ruimte. * De kleurendiepte
geeft aan hoeveel kleuren het scherm kan weergeven.
In het verleden was 256 kleuren gangbaar en moest
daar rekening mee worden gehouden. In die tijd zijn
de webkleuren ontstaan. Tegenwoordig zijn hoge kleurendiepten
echter normaal. * De kleurweergave kan verschillen
per scherm. Op sommige computers is een programma
geïnstalleerd dat gammacorrectie uitvoert, waardoor
kleuren worden aangepast. Het maakt ook verschil of
er een CRT- of TFT-beeldscherm wordt gebruikt. * De
soort webbrowser is ook van belang. Browsers hebben
ieder een eigen interpretatie van de code van een
webpagina. Door het W3C zijn standaarden ontwikkeld
over hoe de code moet worden geïnterpreteerd. De browsers
houden zich daar nog niet altijd volledig aan, vooral
Internet Explorer is voor ontwikkelaars vaak een zorgenkind.
Afgezien van zulke technische weergave elementen,
verwachten ook (kleuren)blinde, slechtziende of dove
gebruikers dat een website ook voor hen raadpleegbaar
is.
Werkwijze
De bouw van een website gaat in verschillende stappen.
Elke stap kan worden uitgevoerd door een andere, op
het betreffende gebied gespecialiseerde persoon. Vaak[bron?]
wordt er bij het maken van een nieuwe website eerst
een grafische opzet van de gehele webpagina gemaakt
in de vorm van een enkel JPEG-bestand. Dit bestand
gaat vergezeld van een aantal afzonderlijke plaatjes
die gebruikt gaan worden als losse grafische elementen.
De tekstuele inhoud krijgt wel een plaats, maar het
opstellen van de teksten is een ander proces. De grafische
opzet wordt vervolgens omgezet in HTML, waarin de
bijgeleverde grafische elementen worden gebruikt.
Ook op dit moment is de tekstuele inhoud nog bijzaak.
Als tekst wordt vaak het Lorem ipsum gebruikt. Op
dit moment kan worden getest hoe de code eruitziet
in verschillende omstandigheden. Ten slotte wordt
de interactiviteit toegevoegd en worden de uiteindelijke
teksten in de verschillende pagina's van de website
geplaatst. Het is mogelijk dat het om een dynamische
website gaat, waar de inhoud met behulp van een CMS
aangepast kan worden. De codering van dit server-sidegedeelte
valt echter niet onder webdesign.
Toegankelijkheid
Met de opkomst van smartphones, PDA's en andere (persoonlijke)
apparaten die toegang hebben tot het internet, veranderen
ook de eisen die gesteld worden aan een website. Het
lijkt niet eenvoudig om bij het ontwerp en de bouw
zicht te houden op de uiteenlopende vormen van gebruik
die inmiddels mogelijk zijn. Met behulp van de webstandaarden
die onder meer door het W3C zijn ontwikkeld, kan er
toch voor worden gezorgd dat een site onder al die
gebruikersomstandigheden bruikbaar is. Zo is HTML
bedoeld om de inhoud van een webpagina van structuur
te voorzien, CSS om de (grafische) stijl vast te leggen
en de combinatie ECMAScript/DOM om interactiviteit
aan een pagina toe te voegen. Een voordeel is dat
al die componenten los van elkaar kunnen worden ontwikkeld
en beheerd. Sterker nog: als zaken als inhoud, stijl
en/of scripting worden gemengd, zal dat onmiddellijk
een negatieve invloed hebben op de bruikbaarheid van
een webpagina voor andere toepassingen dan een pc-met-beeldscherm-en-Internet-Explorer.
Omdat het gebruik van andere browsers, besturingssystemen
en webapparaten gestaag toeneemt, wordt het voor webdesigners
steeds belangrijker om rekening te houden met dergelijke
vormen van gebruik.
