| |
Een
diskjockey (van het Amerikaans-Engelse disc jockey) is van oorsprong de persoon
die de platen op de draaitafel of platendraaier legt. Tegenwoordig wordt echter
de afkorting dj (meestal DJ in namen) of deejay (met Engelse uitspraak) meer gebruikt.
Een vrouwelijke diskjockey wordt wel aangeduid met de Engelse term DJane. DJ Er
zijn diskjockeys op de radio en in discotheken. Sommigen organiseren hun eigen
shows waarmee ze zelfstandig optreden. Een
dj die in discotheken draait, beschikt meestal over twee platenspelers of cd-spelers
met een mengpaneel. Met het mengpaneel kan hij de volumes en tonen van de liedjes
per kanaal aanpassen. Meestal zit er ook een snelheidsregeling (Pitch) op beide
media. Hiermee kan de dj twee nummers op hetzelfde tempo zetten zodat hij ze mooi
in elkaar kan laten overlopen. Sommige bekende dj's maken zelf hun eigen liedjes
of maken een remix van een al ouder of bestaand liedje (cover). Het beroep DJ
blijft voor de meeste mensen een hobby, maar voor sommige is er goed geld mee
te verdienen afhankelijk van technische vaardigheden en naamsbekendheid. Een
dj in een radiostudio praat veelal de platen aan elkaar ("praatje, plaatje") en
is dus eigenlijk een presentator. Hiermee geeft hij of zij een radioprogramma
een karakter. Doorgaans kondigt de dj een plaat (muziekstuk of nummer van een
plaat, cd of computer) aan alvorens deze wordt gedraaid. Het aankondigen behelst
het verstrekken van informatie betreffende de te draaien plaat. Elke diskjockey
heeft zijn eigen stijl van presenteren en probeert de luisteraar te behagen. Ook
komt het voor dat er (actuele) onderwerpen worden aangesneden alvorens er weer
een plaat wordt gedraaid.
Dit duurt overigens zelden langer dan enkele minuten. Na het afspelen van de plaat
wordt deze eventueel afgekondigd en begint de cyclus opnieuw. Meestal probeert
de radio-dj zijn aankondiging of praatje precies af te ronden op het einde van
het intro van de plaat. Er zijn ook radioprogramma's die non-stop muziek uitzenden.
Hier is de taak van de dj om de platen achter elkaar te draaien zonder stiltes
tussen de platen of aan elkaar te mixen of in elkaar over te laten lopen. Het
aan elkaar mixen wordt vooral gedaan bij het dancegenre waarbij de ritmepatronen
van de te mixen platen worden gesynchroniseerd. Hierbij kan de gehele plaat of
een deel ervan gebruikt worden.
Bij andere genres dan dance wordt het non-stop draaien van platen en samenstellen
van afspeellijsten vaak overgelaten aan een computer die goedkoper is dan een
fysieke dj. In de jaren van de zeezenders (1960-'74) moest de diskjockey het gewicht
van de naald verhogen bij ruwe zee. Het gewicht tussen 1 Belgische frank en 1
Nederlandse gulden, welke in de Mi Amigo-livestudio werden gebruikt op de MV Mi
Amigo, was verschillend. Bij zware storm was het zelfs onmogelijk om platen te
draaien en moest men noodgedwongen Compact cassettes (ook wel "stormbanden" genoemd)
draaien en die werden ook weleens gebruikt als b.v. een bevoorrading van studiobanden
niet kon worden afgeleverd op het zendschip door de storm of een inbeslagname,
zoals bij Radio Mi Amigo. Bij
Veronica noemde men dit een "paniektape". Soms kon de tender het zendschip niet
bevoorraden met banden, maar kon er wel live uitgezonden worden, mits de zee niet
te wild was om wel platen te draaien. Op het zendschip Norderney van zeezender
Radio Veronica was de boordstudio zo gemaakt dat er een balanssysteem was ingebouwd
om de pick-ups aan boord zo stabiel mogelijk trachten te houden. Op de Mebo 2
van Radio Noordzee had men een swing meter, zeg maar een grote, lange stok met
aan de onderkant een schaal met het nulpunt in het midden, waardoor die kon aangeven
wanneer de zee te wild was om platen te draaien. Bij Laser 558 had men aan boord
alleen spotmasters met daarop de muziek die werd uitgezonden, waardoor men geen
last van storm ondervond.
In de loop van de tijd heeft de functie van radio-dj zich veranderd, zodat deze
meer radiopresentator of radiocabaretier genoemd kan worden: * De redactie kiest
de muziek uit (bij zenders die met playlists werken). * De muziekkeuze wordt bepaald
door de zender en de grootste doelgroep. * Er wordt op veel zenders meer gesproken
en gelachen dan muziek gedraaid. Een van de laatste oorspronkelijke dj's op de
Nederlandse Radio is Ferry Maat. Ten tijde van Ferry Maat's Soulshow (rond 1980)
koos hij zijn eigen platen, draaide hij het liefst zoveel mogelijk muziek en vertelde
hij alleen de noodzakelijke informatie op de oude praatje-plaatjemanier
Trance
(Engelse uitspraak: tr??ns) is een subgenre van dance waarin
de nadruk op de melodie, de opbouw en de euforische/spacey
sfeer ligt. Een tranceplaat begint vaak met een eentonige
beat, en na verloop van tijd komt er steeds meer percussie
en melodie bij. In het midden van de plaat is vaak een break,
die toewerkt naar een climax. Het aantal beats per minuut
ligt vaak tussen de 125 en 150 en de melodie wordt vaak herhaald.
In een goede tranceplaat krijgt de luisteraar het gevoel alsof
hij 'in trance' is, vandaar de naam.
De
muziekstroming trance ontwikkelde zich begin jaren 90 nadat
dj's steeds vaker techno met house-, rock-, disco- en New
Agemuziek waren gaan combineren. De allereerste moderne trance
nummers (zonder de new beat invloeden) gaan terug naar 1990
met nummers als "Age of Love", "Higher in the Sky" van Mackenzie
en "We came in peace" van Dance 2 Trance. De periode tot 1994
ziet slechts weinig ontwikkeling in het genre, door de veelheid
aan harde techno-releases, waar toen heel veel vraag naar
was. Men wilde beats, geen melodieën. De trance zoals we die
nu kennen was toen vooral een underground stroming die alleen
door een klein groepje fanatici geliefd was.
Pas
vanaf 1994 begonnen verschillende muziekstromingen zich te
ontwikkelen: hardtrance, Goa-trance, progressive trance, eurodance
en happy hardcore. Duitsland is de belangrijkste bakermat
van trance. Vooral de Frankfurter scène oefende een grote
invloed uit, met trendsettende labels als Eye Q, MFS, Planet
Love en Le Petit Prince. Bekende producers van die tijd waren
DJ Dag, Jam El Mar, Mark Spoon, Sven Väth en Cosmic Baby.
Eén van de eerste trance-platen die bij het grote publiek
doorbrak, was Power of American Natives van Dance 2 Trance,
die in 1993 op nummer 2 stond in de Nederlandse top 40. Na
de Hardtrance/Happy Hardcore hype midden jaren 90 in Nederland,
België en Duitsland trok ook de langzamere trance de belangstelling
van het grote publiek door hits als Robert Miles - Children,
BBE - Seven Days & One Week, en Energy 52 - Café Del Mar.
Maar trance werd pas echt razend populair toen het genre in
1999 een gezicht kreeg in de vorm van bekende DJ's als Tiësto,
Paul van Dyk, Armin van Buuren en Ferry Corsten. Ook werden
er in die tijd veel festivals met tienduizenden bezoekers
georganiseerd die trance op het programma hadden staan. Na
2000 vond er een globalisatie plaats van het genre. Trance
rekende duidelijk op internationale belangstelling van deejays
en publiek. De Britse scène sprong in 2000 in de kar met het
label Anjunabeats, dat het genre tot op vandaag in stand houdt,
maar heeft haar progressive roots nooit van zich kunnen afwerpen.
Andy Moor, Solar Stone en Thrillseekers zijn voorbeelden van
artiesten die de zware baslijnen uit de progressive en de
melodische trance-sounds met elkaar vermengd hebben. De scandinavische
scène behoort tot de meest melodische, met namen als Ljungqvist,
Super 8 en Probspot. Nederland en België produceren veel commerciëlere
trance en worden nog steeds gedomineerd door de radioshows
van oa Armin Van Buuren. Frankrijk en Spanje zijn dan weer
landen waar house en electro de trend zijn en trance geen
ingang vindt. Maar ook uit Polen, Canada en Rusland stroomt
er talent toe. De huidige trance bevat nog wel de basiselementen
die het had begin jaren 90, maar toch zijn de producties van
deze tijd niet meer te vergelijken met die van vroeger. De
zweverigheid heeft veel ingeboet ten voordele van zwaardere
ritmes, en trance heeft veel te lijden gehad onder de "minimal
wave", waardoor veel trance-artiesten overgegaan zijn van
trance naar het produceren van minimal house. Taucher en David
West zijn hier twee voorbeelden van. Veel platen in de top
40 krijgen het predicaat trance, maar dat is meestal onterecht.
Dit zijn meestal moderne eurodance platen die makkelijk in
het gehoor liggen en daardoor toegankelijker zijn voor het
grote publiek dan de underground trance. [bewerken] Subgenres
van de trance * Progressive Trance * Vocal Trance * Techtrance
* Hardtrance * Eurotrance * Progressive Psytrance * Dream
Trance * Hypnotrance * Psychedelic Trance (of: Goa-Trance
of Psytrance) [bewerken] Bekende tranceproducenten en dj's
* Above & Beyond (Groot-Brittannië) * Airbase (Zweden) * Alex
Morph (Duitsland) * Armin van Buuren (Nederland) * ATB (Duitsland)
* Bart Claessen {Nederland} * Blank & Jones (Duitsland) *
Brian Transeau (Verenigde Staten) * Carl Cox (Groot-Brittannië)
* Cosmic Gate (Duitsland) * Cor Fijneman (Nederland) * Chicane
(Groot-Brittannië) * Cygnus X (Duitsland) * Daniel Kandi (Denemarken)
* DuMonde (alias JamX & De Leon) (Duitsland) * Ferry Corsten
(alias System F) (Nederland) * Fred Baker (België) * Gabriel
& Dresden (VS) * Galen Behr (Nederland) * Jam & Spoon (alias
Tokyo Ghetto Pussy & Storm) (Duitsland) * Johan Gielen (België)
* Jonas Steur (alias Estuera) (België) * Judge Jules (Groot-Brittannië)
* Kai Tracid (Duitsland) * Laurent Véronnez (alias Airwave/Fire&Ice)
(België) * Leon Bolier (Nederland) * M.I.K.E. (alias Push)
(België)) * Mark Norman (Nederland) * Markus Schulz (Duitsland)
* Mat Zo (Verenigde Staten) * Menno de Jong (Nederland) *
Niels van Gogh (Duitsland) * Nitrous Oxide (alias 3rd Moon)
(Polen) * Oceanlab (Engeland) * Oliver Lieb (alias L.S.G.)
(Duitsland) * Paul Miller (Polen) * Paul Oakenfold (Groot-Brittannië)
* Paul van Dyk (Duitsland) * Progression (Nederland) * Rank
1 (Nederland) * Randy Katana (Nederland) * Roger Shah (alias
DJ Shah/Sunlounger) (Duitsland) * Ron van den Beuken (Nederland)
* Roy Gates (Nederland) * Seb Fontaine (Groot-Brittannië)
* Tiësto (Nederland) * Virtual Zone (België) * Yahel (Israël)
* Yves Deruyter (België) [bewerken] Klassieke tranceplaten:
vóór 1992 In deze periode was de dance sterk in ontwikkeling
en was trance nog geen apart subgenre. Deze platen kunnen
als voorlopers van de trance gezien worden. * Can U Feel It
door Mr. Fingers (1986) Deze plaat was zijn tijd ver vooruit.
Vooral het achtergrondgeluid en de breaks doen aan trance
denken. * System door Force Legato (1989) Een vroege productie
van Oliver Lieb. Deze plaat bevat veel elementen uit de jaren
80 die nu bijna niet meer gebruikt worden. * Pacific door
808 State (1989) Hoewel deze plaat vooral techno-elementen
bevat, zit er relatief veel melodie in en bevat de plaat enkele
breaks. * Age of Love door Age Of Love (1990, heruitgebracht
in 1992) De original mix van dit nummer is minder trancy en
ook veel minder bekend dan de 'Jam & Spoon Watch Out For Stella
remix'. De remix wordt gezien als de bakermat van de huidige
trance. * Higher in the Sky door Mackenzie (1990, in 1993,
1996 en 2000 heruitgebracht) Een nummer van Belgische bodem
(Patrick Fasseau, Stéphane Akenan). Dit nummer behoort waarschijnlijk
tot de allereerste trance-nummers. * Solid Session door Format
#1 (1991, heruitgebracht in 1996) De original mix van Orlando
Voorn was erg kort en daardoor minder geschikt voor DJ's om
mee te mixen. DJ Misjah maakte in 1996 een langere versie,
die een clubhit werd. [bewerken] Klassieke tranceplaten: van
1992 - 1999 In deze periode werd trance geleidelijk een apart
genre. De volgende platen zijn onvervalste trance klassiekers:
* The Power of American Natives door Dance 2 Trance (1992)
In Nederland bereikte dit nummer de top 3. Het was de eerste
kennismaking van het grote publiek met trance. * Stella door
Jam & Spoon (1992) Dit zomerse nummer klinkt erg eigenzinnig,
maar wordt nog altijd gezien als trance klassieker. * Love
Stimulation door Humate (1993) Een door Paul Van Dyk later
genoemd als een historisch punt in de ontwikkeling van de
stijl trance. * Abduction door Eat Static (1993) Een van de
eerste Goa-trance nummers. * The First Rebirth door Jones
& Stephenson (1993) Een nummer wat destijds behoorlijk opviel,
omdat zowel hardcore-dj's als trance-dj's het behoorlijk snelle
nummer draaiden. * Café Del Mar door Energy 52 (1993, heruitgebracht
1997) Deze plaat werd pas in 1997 (na een remix door Three
'n One) een wereldhit, nadat er meerdere remixen van zijn
gemaakt. In deze tijd werd trance steeds populairder. * Loops
& Tings (Fruit Loops Remix) door Jens (1993) Evenals 'The
First Rebirth' een wat snellere plaat met een ijzersterke
melodie. Een langzamere versie werd in 1998 uitgebracht. *
Schöneberg door Marmion (1993) Een nummer die tijdens de opkomst
van trance eind jaren '90 werd opgepakt door de bekende DJ's.
* For an Angel door Paul Van Dyk (1994, heruitgebracht 1998)
In 1994 voor het eerst uitgebracht op een album van deze Duitse
artiest, later in 1998 opnieuw uitbracht in een nieuwe versie,
wat een hit werd. * Children (Dream Version) door Robert Miles
(1996) Een grote hit in Nederland. Dit geluid werd door sommigen
ook wel 'dreamhouse' of dream trance genoemd. * Flaming June
door BT (1996) Volgens sommigen een voorbeeld van progressive
trance. Progressive is een term die veel werd gebruikt voor
producties uit Engeland. * Seven Days and One Week door BBE
(1996) Deze plaat was zowel een clubhit als een grote hit
in de top 40. * El Niño door Agnelli & Nelson (1998) Belangrijk
moment voor de epic trance. * The Silmarillia door Carlos
(1998) De eerste trance-plaat waarin een panfluit werd gebruikt.
In 2007 kwam de 4 Strings remix tot 8 in de Nederlandse Top
40. * Universal Nation door Push (1998) Dit is het openingsnummer
van de legendarische DJ set van DJ Tiësto op Innercity 1998,
waarmee hij in Nederland doorbrak. * Out of the Blue door
System F (1999) Dit nummer introduceerde het z.g. supersaw
geluid in de trance. Het geluid in dit nummer is in ontelbare
tranceproducties verwerkt. * Saltwater door Chicane (1999)
De meest succesvolle hit van Chicane. Deze plaat is geïnspireerd
op een nummer van Clannad. [bewerken] Klassieke tranceplaten:
vanaf 2000 (de tweede golf) * Barber's Adagio For Strings
door William Orbit (2000) De Ferry Corsten remix is het bekendst.
Hij maakte de melodie van Samuel Barber's Adagio na met een
supersaw. * Superstring (Rank 1 Remix) door Cygnus X (2000)
Deze remix werd gebruikt als 'anthem' voor het allereerste
Sensation-evenement en is één van de grootste commerciële
trance-hits. Het origineel stamt uit 1994 * Communication
door Armin van Buuren (2000) Deze plaat haalde de 17e plaats
in de UK Top 20 en was de definitieve doorbraak voor Armin,
vooral in de UK. * Silence door Delerium (2000) Eén van de
bekendste tranceplaten, tevens de definitieve doorbraak voor
DJ Tiësto door een remix van zijn hand. * The Sound Of Goodbye
door Perpetuous Dreamer (2001) Eén van de grootste Vocal Trance-club
hits aller tijden. Was ook de doorbraak voor Armin van Buuren
in Nederland. In totaal zijn er zo'n 20 remixen. * Resurrection
door PPK (2001) Stond eind 2001 op nr. 2 in de Nederlandse
hitlijsten en was het half jaar ervoor een zeer succesvolle
clubhit. * Southern Sun door Paul Oakenfold (2002) Na Silence
leverde DJ Tiësto met zijn remix hiervan opnieuw een klassieker
af. Zijn remix wordt gezien als één van de beste trance-platen
van deze eeuw. * As The Rush Comes door Motorcycle (2003)
Grote top 10 hit in Nederland. * Traffic door DJ Tiësto (2003)
Een van zijn grootste commerciële hits. * Satellite door Oceanlab
(2004) Minder bekend bij het 'grote publiek', maar onder de
clubbers één van de meesterwerken van Above & Beyond.
|
|